Kistik fibrozisli çocuklarda

Yıllık değerlendirme

AİLE REHBERİ

KF’li çocuklarda yılda bir kez tam bir klinik değerlendirme yapılmalıdır. Bu değerlendirme sırasında yapılması gerekenler şunlardır:

Beslenme durumunun değerlendirilmesi

Çocuğunuzun kilosu, boyu, değerlendirilecek ve büyüme eğrisi işaretlenecektir. Diyeti gözden geçirilecek, vitamin desteği, aldığı kalori miktarı, pankreas enzimi takviyesinin yeterliliği açısından değerlendirilecektir. Çocuğunuzun kilo alımı yeterli değilse ve doktorunuz gerekli görürse yüksek kalorili ek besinler ya da farklı beslenme yöntemleri önerilebilir.

Fizyoterapi ve ilaç kullanım teknikleri

Fizyoterapist tarafından gözden geçirilmelidir.

Psikiyatri

Mümkün ise klinik psikolog ile aile görüşmesi sağlanmalıdır.

Solunum fonksiyon testleri

6 yaşın üstündeki uyumlu çocuklarda yapılmalıdır. Solunum fonksiyon testlerindeki yıllık değişimlerin değerlendirilmesi önemlidir.

Akciğer grafisi

Gerekli hastalarda akciğer tomografisi çekilir ve eski filmleri ile karşılaştırılır.

Dalak ve karaciğer ultrasonografisi

5 yaş ve üzerindeki çocuklarda 2 yılda bir yapılması önerilmektedir. Bununla birlikte; doktorunuz uygun görür ise özellikle daha önce yapılan ultrasonografilerde anormallik varsa ya da karaciğer fonksiyon testlerinde yükseklik varsa her yıl tekrar edilebilir. Bu tahlil için aç karnına gelinmesi gerekmektedir.

Kemik dansitometrisi

8 yaş ve üzerindeki çocuklarda 2 yılda bir yapılması önerilmektedir. Ancak özel durumları nedeni ile ağızdan sık ve uzun süreli kortizon tedavisi ya da nefes yolundan yüksek dozda kortizon alan, şeker hastalığı nedeni ile insülin alan ve solunum fonksiyon testinde FEV1 düzeyi %50’nin altında olan KF’li hastalarda kemik yoğunluğunda azalma olasılığı daha yüksektir ve yıllık olarak izlenmesi gerekebilir.

Balgam kültürü

Pseudomonas ya da diğer mikropların saptanabilmesi için balgam kültürünün yılda en az dört kez alınması önerilmektedir. Balgam çıkaramayan küçük çocuklarda kültür fizyoterapiyi takiben aspiratör ile alınır.

Kan tetkikleri

KF’li hastalarda yıllık değerlendirme için aşağıdaki kan tetkikleri istenecektir:

  • Tam kan sayımı
  • Pıhtılaşma testleri
  • Serum elektrolit düzeyleri, kalsiyum, magnezyum, fosfat
  • Karaciğer fonksiyon testleri
  • Böbrek fonksiyon testleri
  • Kan şekeri ve glikolizlenmiş hemoglobin (HbA1C)
  • Serum demir, ferritin ve demir bağlama kapasitesi
  • Vitamin A, D, E (mümkün ise)
  • IgG, IgE
  • Aspergillus RAST ya da deri testi

Oral glukoz tolerans testi

Şeker hastalığı olmayan 10 yaşın üstündeki çocuklara yapılması önerilmektedir. Doktorunuz gerekli görür ise bu testin daha küçük çocuklara da yapılması önerilebilir.